De zen-tuin: inspiratie en aanleg informatie

Bijna iedereen heeft het druk. Zowel op het werk als ook in het privé leven hebben we nauwelijks ruimte om te ontspannen of tot onszelf te komen. Velen van ons zijn op zoek naar ontspanning. Yoga, joggen, lopen met de hond, netflixen, alles wordt uit de kast gehaald om even tot rust te komen en om de hectiek van het dagelijks leven te ontvluchten. Maar u kunt ook een oase van rust in de eigen achtertuin creëren. Een plek waar we tot onszelf kunnen komen. Tover uw tuin om tot een ware zen-tuin. Een oosterse relax tuin om de hectische wereld even achter u te laten!

In dit blog laten we zien uit welke onderdelen een Zen-tuin bestaat en hoe u een Zen-tuin kunt aanleggen!

Wat is een zen-tuin?

Zen is een vorm van boeddhisme die sterk de nadruk legt op concentratie-meditatie. Een zen-tuin is dus gericht op meditatie en rust en heeft zijn oorsprong in het boeddhisme. Een Zen-tuin is daarom ook niet helemaal hetzelfde als een Japanse tuin. In een Zen-tuin staat  ontspanning en rust nóg centraler.

De Japanse tuin is net wat speelser. De oorspronkelijkezen-tuin was een kloostertuin waar de monniken kwamen om te mediteren. Maar ook de eigen achtertuin is om te toveren tot een ware ontspanningstuin. We vertellen graag hoe!

De elementen van een zen-tuin

Het belangrijkste in een oosterse ontspanningstuin is dat we er rust in kunnen vinden. Er zijn bepaalde elementen die in elke oosterse relax tuin thuis horen:

 

- Grind en/of split

- Breukstenen en/of keien

- Water/waterornamenten

- Rustgevende (en eventueel geurende) Planten

- Hout (bijvoorbeeld in de zithoek)

- Verschillende tinten groen (groen maakt gelukkig)

- Grijstinten

- Alleen natuurlijke materialen

- Een focus punt (bijvoorbeeld een gong of groot waterelement)

We lichten dit graag verder toe.

Grind & split in de Zen-tuin

(Terug naar Alle elementen)

De zen-tuin kan niet zonder grind en/of split. Grind/split staat synoniem voor water in de oosterse relax tuin. Vaal wordt er in de zen-tuin een grindvlakte (deze hoeft niet groot te zijn) aangelegd, waar met een hark een patroon (de beweging van het water) in het grind geharkt kan worden. Dit wordt namelijk als een soort meditatie gezien. Voor een dergelijke grindvlakte is fijn grind of siersplit het meest geschikt. Een formaat van maximaal 8mm wordt hiervoor aanbevolen. Wanneer een groter formaat gebruikt wordt, is het patroon dat wordt geharkt niet goed te zien. Ook passen bepaalde steensoorten wat beter in de Zen-tuin dan andere soorten. De meest gebruikte kleur in de Zen-tuin / ontspanningstuin is grijs. Maar ook wit en beige komen voor. Met wit en beige worden met name accenten aangebracht. Deze kleuren worden dus vaak voor kleine oppervlakken gebruikt. Zoals een meditatievlakte. Een overzicht:

 

 

Grind-/splitsoorten voor een Zen-tuin

 

 

Soort steen Meditatievlak* Grote vlakken Accenten Kleur
Castle grind Ja (max 8mm) - Ja

 

Beige

Cordoba grind - - Ja
Japanse split Ja (max 8mm) - Ja
Basalt split Ja (max 8mm) Ja Ja

 

 

 

Grijs

(donker)

Beach pebbles Ja (max 8mm) Ja Ja
Canadian slate - Ja Ja
Flat pebbles - Ja Ja
Nero Ebano grind - Ja Ja
Zebra grind - Ja Ja
Zebra split - Ja Ja
Ardenner split Ja (max 8mm) Ja Ja

 

 

 

Grijs

(licht)

Doornikse kalksteen - Ja Ja
Icy blue grind - Ja Ja
Icy blue split Ja (max 8mm) Ja Ja
Nordic grey grind - Ja Ja
Carrara grind - - Ja

 

 

 

Wit

Carrara split Ja (max 8mm) - Ja
Crystal white grind - - Ja
Crystal white split Ja (max 8mm) - Ja
Panda grind - - Ja

 

Zwart/wit

Panda split - - Ja

* - = niet beschikbaar in het juiste formaat (max 8mm)

Breukstenen en keien in de Zen-tuin

(Terug naar Alle elementen)

Meditatievlak Zen-tuinNaast grind/split kunnen er natuurlijk ook keien/breukstenen worden gebruikt. Een aantal geschikte soorten: Ardenner breuksteen, Basalt breuksteen, Beach Pebbles zwart Large, Canadian slate sierstenen, Carrara breuksteen, Crystal white breuksteen, Icy Blue breuksteen en Nero ebano keien.

Water in de Zen-tuin

(Terug naar Alle elementen)

Water is een vast element in een zen-tuin. In het geval van een kleine tuin is bijvoorbeeld een waterschaal met een waterlelie al voldoende. Het is wel belangrijk dat het waterornament weinig tot geen geluid maakt. In het geval van een grote tuin is een vijver met koikarpers of grote goudvissen een optie.

De vijver in de ontspanningstuin hoort altijd een lichte stroming te hebben, maar er mag niet teveel geluid ontstaan door watervallen of fonteintjes (wat in de Japanse tuin wel vaak het geval is). In een Japanse tuin is het ook gebruikelijk om met bruggetjes te werken, maar dit is in de zen-tuin niet gewenst omdat dit voor een te druk geheel zorgt. De vorm van de zen-vijver mag hoekig of rond zijn zolang het niet te speels is, het liefst ingelijst met rotsen, stenen en planten. De vijver inlijsten met muurblokken of kasseien / kinderkoppen is ook een mooie optie. Zoals elke vijver is ook de vijver in de Zen-tuin idealiter in verschillende zones verdeeld. Elke zone heeft eigen beplanting nodig.

Planten in de zen-tuin

(Terug naar Alle elementen)

Laten we beginnen met de vijver. Wanneer er een vijver wordt aangelegd dat is het natuurlijk belangrijk dat hier planten in aangebracht worden:

 

 

Geschikte planten voor de zen-vijver in zones verdeeld

 

 

Zone 1 Zone 2
Oeverplanten: +10 t/m -5 cm t.o.v. het wateroppervlak Moerasplanten: -5 t/m -30 cm t.o.v. het wateroppervlak

 

- Grote Waterweegbree (Alisma Plantago-Aquatica)

Hangende Zegge (Carex Pendula)

- Japanse Holpijp (Equisetum Japonicum)

- Pijlkruid (Zagittaria Graminea)

- Japanse Iris (Iris Kaempferi)

Witte Lis (Iris Laevigata 'Snowdrift')

Naaldgras (Scirpus Cernuus)

 

Kalmoes (Acorus Calamus)

Grote Waterweegbree (Alisma Plantago-Aquatica)

Parapluplant (Cyperus Alternifolius)

Kurkentrekkersgras (Juncus Effusus 'Spiralis')

- Japanse holpijp (Equisetum Japonicum)

Witte Lis (Iris Laevigata 'Snowdrift')

Naaldgras (Scirpus Cernuus)

 

Zone 3 Zone 4
Waterplanten: 0 t/m -40 cm t.o.v. het wateroppervlak Waterlelies: -5 t/m -30 cm t.o.v. het wateroppervlak

 

-  Kalmoes (Acorus Calamus)

- Grote Egelskop (Sparganium Erectum)

- Dwerglisdodde (Typha Minima)

- Kleine Lisdodde (Typha Angustifolia)

- Lidsteng (Hippuris Vulgaris)

- Witte Lis (Iris Laevigata 'Snowdrift')

- Naaldgras (Scirpus Cernuus)

 

- Kaapse Waterlelie (Aponogeton Distachyos)

- Witte Waterlelie (Nymphaea Wit)

- Witte bloemen met vanillegeur (Nymphaea Odorata)

- Wit dubbelbloemig (Nymphaea Gonnere)

 

Zone 5 Zone 6
Zuurstofplanten: -30 t/m -100 cm t.o.v. het wateroppervlak Drijfplanten: drijvend op wateroppervlak

 

- Waternavel (Hydrocotyle 'Nova Zealandiae')

- Bonte Waternavel (Hydrocotyle Sibthorpioides 'Variegata')

Gewone Waternave (Hydrocotyle Vulgaris)

Grof Hoornblad (Ceratophyllum Demersum)

- Naaldgras (Scirpus Cernuus)

 

- Watersla (Pistia Stratiotes)

- Kleine Vlotvaren (Salvinia Natans)

- Gewone Waternavel (Hydrocotyle Vulgaris)

- Parelvederkruid (Myriophyllum Brasiliensis)

 

Zone 5 Zone 6
Zuurstofplanten: -30 t/m -100 cm t.o.v. het wateroppervlak Drijfplanten: drijvend op wateroppervlak

 

- Waternavel (Hydrocotyle 'Nova Zealandiae')

- Bonte Waternavel (Hydrocotyle Sibthorpioides 'Variegata')

Gewone Waternavel (Hydrocotyle Vulgaris)

Grof Hoornblad (Ceratophyllum Demersum)

- Naaldgras (Scirpus Cernuus)

 

- Watersla (Pistia Stratiotes)

- Kleine Vlotvaren (Salvinia Natans)

- Gewone Waternavel (Hydrocotyle Vulgaris)

- Parelvederkruid (Myriophyllum Brasiliensis)

 

Vijver in zen-tuin

Daarnaast is veel groen in de rest van de tuin ook belangrijk. De typische kleuren van een oosterse ontspanningstuin zijn wit, grijs, zwart en groen. Dit komt ook in de beplanting terug. 

 

 

Geschikte planten voor de zen-tuin

 

 

- Verschillende siergrassen

- Verschillende varens

- Gingko

- Bamboe

Sierkers of sierappel

Witte hibiscus

- Macro bonsai boompjes

- Waterlelies (bijvoorbeeld in een bak/ton met water)

- Witte lavendel

- Witte zonnehoed

- Mos

Munt plant

Melisse plant

- Japanse esdoorn

 

Dit zijn allemaal zeer geschikte opties wat betreft de beplanting van een zen-tuin. Planten worden in borders geplant of tussen keien en rotsen in. Belangrijk is dat de hoogte van de beplanting van de zijkant (hoogste beplanting) naar het midden (laagste beplanting) verloopt. Om de plantenborders vochtig te houden is het mogelijk om deze met grind of boomschors te bedekken. Dit zijn beiden 100% natuurlijke bodembedekkers waardoor het uitstekend te gebruiken is in een oosterse ontspanningstuin. Boomschors neemt het vocht op en voorkomt zo uitdroging van de ondergrond. Verder gaat boomschors onkruidgroei tegen en is het zeer decoratief vanwege de mooie diepbruine kleur. Of u nu grind of boomschors in de tuin legt, het is altijd verstandig om anti-worteldoek te gebruiken.

Hout in de zen-tuin; de zithoek

(Terug naar Alle elementen)

Hout is een belangrijk onderdeel van de Zen-tuin, juist omdat een Zen-tuin helemaal uit natuurlijke elementen bestaat. Zo kunnen bijvoorbeeld houten tuinaccessoires gebruikt worden om wat meer sfeer te creëren. Daarnaast is hout ook het meerst geschikte materiaal wanneer het gaat om de zithoek. Geschikte tuinmeubelen zijn van hout of bamboe: relaxbanken, ligbedden, tuintafel en-stoelen en tuinbanken (maar ook bijvoorbeeld een tuinbank van steen past erg goed in de zen-tuin). 

Zen tuin Beach pebblesEen terras van hout (vlonders) is zeker een optie omdat hout zeer geschikt materiaal is voor gebruik in de Zen-tuin. Maar het is ook mogelijk om een zithoek op een ondergrond van grind/split te plaatsen. Eventueel kan er grindstabilisatie onder het grind/split gelegd worden voor een stabiel geheel. Daarnaast staat een overkapping/tuinhuisje/pergola van hout ook mooi in een zen-tuin, mits deze niet in het midden van de tuin geplaatst wordt.

De indeling van de zen-tuin

Een relax tuin tuin hoort open te zijn, zonder duidelijk afzonderlijke onderdelen. Het moet een vloeiend geheel zijn zonder hoge planten in het midden. De inrichting van een zen-tuin is altijd rustig en grind of split spelen een belangrijke rol, net zoals natuurlijke materialen voor het terras en de tuinmeubelen. Elke zen-tuin hoort een focus punt te hebben zo als een grote kei, een boomstam of een klankschaal/gong. Dit element wordt gezien als meditatiepunt.

Voor de aanleg van uw relax tuin kunt u bij ons terecht voor grind, siersplit, grindmatten, anti-worteldoek en boomschors. Ook hebben wij een groot assortiment aan keien en breukstenen. Heeft u vragen over bepaalde materialen, neem dan gerust contact met ons op. Wij wensen u veel succes met het aanleggen van uw zen-tuin!

Thuis is waar je rust vindt (wijsheid uit het zenboeddhisme).

Bestel direct al het siergrind, siersplit, steenslag of kiezels voor uw eigen Zen-tuin!